Οταν η θάλασσα βρίσκει θέση στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι!

Λίγες μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όταν η πόλη μπαίνει σε γιορτινούς ρυθμούς και οι βιτρίνες γεμίζουν κρέατα, ψητά και υποσχέσεις υπερβολής, εγώ κάνω μια στάση αλλού. Στη γειτονιά. Στον Γρίπο. Στο ιχθυοπωλείο που μυρίζει θάλασσα, αλάτι και φροντίδα. Εκεί που δεν σε ρωτούν απλώς «τι θέλεις;», αλλά «πώς θα το μαγειρέψεις;».

[κείμενο: Μαρίνα Τσαματσούλη]

Γιατί ναι, οι μέρες αυτές είναι κρεατοφαγικές από συνήθεια. Όμως η ελληνική γαστρονομία —και ειδικά η γιορτινή— έχει πάντα μια χαραμάδα που αφήνει το ψάρι να περάσει. Από τη νηστεία των Χριστουγέννων μέχρι το πρωτοχρονιάτικο τραπέζι που ζητά κάτι πιο ανάλαφρο, πιο κομψό, πιο θαλασσινό.

Στον Γρίπο, ο ψαράς δεν πουλά απλώς ψάρια. Προτείνει λύσεις. «Θες κάτι για νηστεία;», «Θες κάτι να σταθεί δίπλα στο ψητό;», «Θες ένα πρώτο πιάτο να ανοίξει το τραπέζι;». Και κάπως έτσι, το ψάρι βρίσκει ξανά τη θέση του στις γιορτές. Ένα ταψί μπακαλιάρος στον φούρνο με πατάτες και δεντρολίβανο μπορεί να σταθεί επάξια στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι, ειδικά τις μέρες της νηστείας. Οι γαρίδες σοτέ με σκόρδο, λεμόνι και λίγο ούζο γίνονται το τέλειο μεζεδάκι για να ξεκινήσει η βραδιά. Τα μύδια αχνιστά, με λευκό κρασί και μυρωδικά, φέρνουν στο τραπέζι τη θάλασσα χωρίς φασαρία.

Και μετά έρχεται η Πρωτοχρονιά. Εκεί που θέλεις κάτι διαφορετικό. Ένα φιλέτο τσιπούρας ή λαβρακιού, ψημένο απλά, με ελαιόλαδο και λεμόνι, είναι μια κομψή αρχή για τη νέα χρονιά. Ένα ριζότο θαλασσινών, πλούσιο αλλά όχι βαρύ, μπορεί να γίνει το πιάτο που όλοι θα θυμούνται. Ακόμα και ένα πλατό με καπνιστό σολομό, γαρίδες και όστρακα, για τσιμπολόγημα με το πρώτο ποτήρι κρασί.

Το ψάρι στις γιορτές δεν είναι υποχώρηση. Είναι επιλογή. Είναι ισορροπία ανάμεσα στο έθιμο και τη φρεσκάδα, ανάμεσα στη γεύση και την ελαφρότητα. Και όταν έχεις τον ψαρά σου —εκείνον που σε ξέρει, που σου καθαρίζει το ψάρι, που σου λέει πώς να το μαγειρέψεις— τότε το τραπέζι γίνεται πιο σίγουρο, πιο νόστιμο, πιο ανθρώπινο.

Κάθε φορά που περνάω από τον Γρίπο αυτές τις μέρες, φεύγω όχι μόνο με μια σακούλα ψάρια, αλλά με ιδέες. Και με τη σιγουριά ότι, ακόμα και μέσα στην πιο κρεατοφαγική εποχή του χρόνου, η θάλασσα έχει πάντα μια θέση στο γιορτινό μας τραπέζι.